Geschiedenis van Kaapverdië

De geschiedenis van Kaapverdië sinds de ontdekking

Kaapverdië: een archipel in de Atlantische Oceaan die door de Portugezen werd gekoloniseerd en een plaats waar Afrikaanse slaven werden overgebracht. Kaapverdië heeft in haar roerige geschiedenis vele volkeren op haar grond zien lopen. De vermenging van Portugese en Afrikaanse culturen gaf aanleiding tot een nieuwe Creoolse cultuur en taal. Ook de bevolking mengde zich. Dankzij al deze culturele invloeden is het land vandaag onafhankelijk en uniek door deze mix.

De geschiedenis van Kaapverdië, een mengeling van verschillende volkeren

De kolonisatie van de Portugezen

De eilanden van Kaapverdië werden ongeveer 135 miljoen jaar geleden gevormd toen ze uit de zee opdoken als gevolg van tektonische verschuivingen en vulkaanuitbarstingen. Tot hun ontdekking in de 15e eeuw waren de Kaapverdische Eilanden onbewoond. Vanaf 1456 kwamen verschillende ontdekkingsreizigers in dienst van Portugal naar de eilanden. Antonio da Noli was een van hen. Op het eiland Santiago stichtte hij de eerste Europese stad in de tropen: Ribeira Grande, dat omgedoopt werd tot Cidade Velha.

→ Lees ook: Alles over de Cidade Velha

De overblijfselen van deze oude stad staan op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Een vervallen kathedraal, een fort dat zich nog aan de rotsen vastklampt en een pelourinho (schandpaal) waar slaven met de zweep werden geslagen zijn de symbolen van de koloniale overheersing. Dit zijn de laatste getuigen van de Portugese aanwezigheid in deze streek.

Of Antonio da Noli of Diogo Gomes de eerste was die de eilanden had gezien en er voet aan wal zette, blijft nog altijd onduidelijk. Antonio da Noli was echter ongetwijfeld degene die de eilanden de naam Ilhas de Cabo Verde gaf (Eilanden van de Groene Kaap). De naam paste echter niet niet helemaal bij de eilanden met hun rotsachtige en woestijnachtige uiterlijk zoals je nu nog goed kunt zien op het eiland Boa Vista.

Sinds wanneer is Kaapverdië bewoond?

Kaapverdië is een van de weinige landen ter wereld zonder oorspronkelijke bevolking. Toen de Portugezen de eilanden ontdekten, woonde er niemand. De eerste echte bewoning begon in 1462, toen een kleine groep kolonisten onder leiding van Antonio da Noli zich vestigde op Santiago en Ribeira Grande stichtte.

Dat betekent dat de hele Kaapverdiaanse bevolking afstamt van mensen die ná 1462 naar de eilanden kwamen. Eerst Portugese kolonisten, daarna Afrikaanse slaven, en later een mix van beide. Juist die vermenging vormt de basis van de Creoolse cultuur die je vandaag op de eilanden terugvindt.

De slavernij periode in Kaapverdië

De geografische ligging van Kaapverdië, op de route van de slavenschepen tussen Afrika en Amerika, maakte het tot een doorgangsplaats voor de slavenhandel. De slavernij periode is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Kaapverdië. Voor de grote overtocht konden de schepen nog één keer voedsel aan boord nemen.

Kaapverdië verwelkomde zo een bevolking van Afrikaanse slaven die hun taal, keuken, muziek en geloof met zich meebrachten. In de 16e eeuw woonden 162 vrije mensen en 13.000 slaven op Santiago. Uit deze periode in de geschiedenis heeft Kaapverdië de batuque bewaard: een combinatie van zang, muziek en dans, uitgevonden door de slaven.

→ Lees ook: alles over de taal van Kaapverdië

Geschiedenis Kaapverdië: de 17e, 18e en 19e eeuw uitgelicht

In de 17e en 18e eeuw werden op Kaapverdië zout en steenkool verhandeld onder Brits beheer. In deze periode bezochten ook Nederlandse zeelieden de Kaapverdische eilanden. Destijds werden de eilanden door de Nederlanders de ‘Soute Eylanden’ (Zoute Eilanden) genoemd. Kaapverdië werd door de Nederlandse zeelieden voornamelijk bezocht voor het ophalen van zout op de eilanden Sal en Maio, het inslaan van proviand en water.

Er waren regelmatig periodes van droogtes, waarbij vele duizenden mensen stierven. De droogtes werden voornamelijk veroorzaakt door ontbossing en overbegrazing van landbouwgrond. Hierdoor ontstond ook een hongersnood. In het begin van de 19e eeuw emigreerden mede daarom veel Kaapverdiërs naar Noord-Amerika en vervolgens ook naar Europa en West-Afrika.

Later kon Kaapverdië meer profiteren van de ligging van de eilanden in de Atlantische Oceaan. Steeds meer schepen bezochten de eilanden om zich tijdens de overtocht te laten bevoorraden met levensmiddelen en brandstof etc. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stortte de economie echter weer in omdat steeds minder schepen de eilanden bezochten.

Waar leefden de Kaapverdianen van?

De inkomsten van Kaapverdië zijn door de eeuwen heen sterk veranderd. In de begintijd draaide bijna alles om de ligging op de route tussen Afrika, Europa en Amerika. De eilanden waren een handige tussenstop waar schepen water, voedsel en brandstof konden inslaan.

Daarnaast was zout lange tijd belangrijk. Op Sal en Maio werd het volop gewonnen, en de zoutmijnen van Pedra de Lume op Sal getuigen daar nog van. Ook handel in steenkool en, donkerder, de slavenhandel brachten geld binnen. Veel van de lokale economie hing dus samen met schepen die langskwamen.

De landbouw bleef altijd lastig. Door de droogte en het gebrek aan goede grond was er vaak te weinig voedsel, en nog steeds importeert Kaapverdië het grootste deel van wat het eet. Een aanzienlijk deel van de bevolking leeft wel van de landbouw, maar de bijdrage aan de economie is klein.

De economie van Kaapverdië nu

Vandaag draait de economie vooral op toerisme. De dienstensector, met toerisme als motor, is goed voor ongeveer driekwart van wat het land verdient. Vooral Sal en Boa Vista trekken de meeste bezoekers met hun stranden en resorts.

Daarnaast zijn er twee andere belangrijke geldstromen. De visserij levert werk en exportproducten op, en geld dat Kaapverdianen in het buitenland naar huis sturen vormt een flink deel van het inkomen. De diaspora is groot: er wonen meer Kaapverdianen buiten het land dan erin.

Dat het goed gaat, blijkt wel uit een mijlpaal in 2025. Toen schaalde de Wereldbank Kaapverdië op naar de groep hoger-middeninkomenslanden, mede dankzij de sterke groei van het toerisme. In 2023 verwelkomde het land voor het eerst een miljoen toeristen in één jaar.

De onafhankelijkheid van Kaapverdië

De 20e eeuw stond in het teken van onafhankelijkheid voor Kaapverdië. In 1956 ontstond een gezamenlijke onafhankelijkheidsbeweging met Portugees Guinea (later Guinee-Bissau). Amílcar Cabral, een man die zich inzette voor de strijd tegen het kolonialisme en voor de onafhankelijkheid van de Afrikaanse volkeren, stichtte de PAIGC: Afrikaanse Partij voor de Onafhankelijkheid van Guinee en Kaapverdië. Het doel was de twee koloniën te verenigen in één staat.

→ Bekijk ook: Kaapverdië vlag: de betekenis, kleuren en geschiedenis

Amílcar Cabral werd echter vermoord op 20 januari 1973, en zag niet hoe Kaapverdië op 5 juli 1975 zijn onafhankelijkheid verkreeg. Guinee-Bissau riep in 1973 zijn onafhankelijkheid uit, die in 1974 door Portugal werd erkend. Dit nadat de Anjerrevolutie een einde had gemaakt aan de dictatuur in Portugal. Kaapverdië volgde dit voorbeeld op 5 juli 1975 en riep op die dag zijn onafhankelijkheid uit. In Kaapverdië heette de partij nu PAICV (Partido Africano da Independência de Cabo Verde)

Vijftig jaar na de onafhankelijkheid in 1975 behaalde Kaapverdië in oktober 2025 zijn grootste sportieve prestatie ooit: een ticket voor het WK voetbal 2026. Lees hier alles over het nationale voetbalteam en Kaapverdië op het WK.

Presidenten van Kaapverdië

Na het uitroepen van de onafhankelijkheid werd de socialist Aristides Pereira de eerste president van Kaapverdië dat hij leidde met een eenpartijstelsel. Dit systeem, dat wegens zijn gebrek aan democratie in twijfel werd getrokken, maakte uiteindelijk plaats voor een meerpartijenstelsel. In januari en februari 1991 werden vrije verkiezingen gehouden, en de kandidaat van de Beweging voor Democratie, António Mascarenhas Monteiro, won.

António Mascarenhas Monteiro werd de nieuwe president en bleef in functie tot de verkiezingen van 2001. Toen won de PAICV opnieuw de verkiezingen, nu met een sociaal-democratisch programma, en werd Pedro Pires president. In 2011 won Jorge Carlos Fonseca van de MpD (Movimento para a Democracia) de verkiezingen. Hij bleef tien jaar aan en werd in 2021 opgevolgd door José Maria Neves van de PAICV, oud-premier en de huidige president van Kaapverdië.

Historische data herdacht op Kaapverdië

De geschiedenis van Kaapverdië wordt tegenwoordig gevierd op een aantal feestdagen:

13 januari: Dag van de Democratie.
20 januari: Dag van de Helden van de Natie, ter nagedachtenis aan Amílcar Cabral.
5 juli: Onafhankelijkheidsdag, door Kaapverdië verworven in 1975.

Wat is volgens jou het belangrijkste moment in de geschiedenis van Kaapverdië?

Laat een reactie achter onder dit artikel. Wil jij zelf de rijke geschiedenis van Kaapverdië ervaren? Dan kan je dit onder andere doen op het eiland Santiago waar je de oude stad kunt bezoeken. Hier ervaar je ook de echte Kaapverdiaanse cultuur, net als op het eiland São Vicente.

Beide steden kun je goed combineren tijdens een meerdaagse rondreis over Kaapverdië. Wil je liever genieten van de mooie zandstranden op Sal en Boa Vista? Bekijk dan onze All Inclusive vakanties naar Kaapverdië.